Ferdinand Kulmer
Plava slika, 1959. – 1960.
ulje na platnu
195 × 130 cm
MG-3516

Ferdinand Kulmer (1925. – 1998.) studirao je na Akademiji likovnih umjetnosti u Budimpešti prije nego što je 1948. diplomirao na Akademiji likovnih umjetnosti u Zagrebu. Tijekom pedesetih dulje je boravio u Rimu, Veneciji, Firenci i Parizu, gdje se susreo sa suvremenom europskom apstrakcijom. Njegov rani rad počivao je na ekspresivnoj figuraciji bliskoj fovizmu, no sredinom pedesetih odlučno se okreće apstrakciji. Istraživao je tašizam i gestualno slikarstvo, a potom i gusto strukturirane površine povezane s enformelom. Tijekom šezdesetih razvija vrlo osobnu ekspresivnu apstrakciju obilježenu kaligrafskim znakovima i dinamičnim kromatskim kontrastima. Osamdesetih postaje jednom od vodećih figura lokalne postmoderne Nove slike, vraćajući se figuraciji.
Plava slika pripada Kulmerovoj ranoj apstraktnoj fazi, kada se kreće između tašizma i enformela. Površina je izgrađena slojevima pigmenta i suptilnim reljefnim nakupinama, tvoreći gusto, materijalno aktivno polje. Dominirana dubokim tonskim varijacijama plave, gestualna se struktura izranja iz same kromatske mase, oscilirajući između spontanosti i kontrole. Slika se ne raspada u čisti automatizam. Geste su zadržane kompozicijskom disciplinom koja sprječava rasipanje.
Nasuprot konstruktivnoj jasnoći EXAT-a 51, Plava slika potvrđuje materijalnu prisutnost, kolorističku dubinu i slikarsku gustoću te označava pomak od geometrijskog reda prema izražajnoj površini koji obilježava kraj pedesetih.

Tekst: Marta Radman, kustosica Nacionalnog muzeja moderne umjetnosti © Nacionalni muzej moderne umjetnosti, Zagreb
Foto: Goran Vranić © Nacionalni muzej moderne umjetnosti, Zagreb