Aleksandar Srnec
Prostorni modulator, 1953.
obojeno drvo
49,5 × 53,6 × 18 cm
MG-4092

Aleksandar Srnec (1924. – 2010.) bio je slikar, kipar, grafičar i dizajner. Studirao je na Akademiji likovnih umjetnosti u Zagrebu od 1943. do 1949. Kao jedan od osnivača EXAT-a 51 bio je među ključnim zagovornicima geometrijske apstrakcije i sinteze umjetnosti i arhitekture u Jugoslaviji ranih pedesetih. Nakon početne posvećenosti radikalnom konstruktivističkom slikarstvu ubrzo širi praksu na prostorne eksperimente. Već 1953. izrađuje prve mobile i prostorne objekte, sredinom pedesetih istražuje kinetičke reljefe i kiparsko gibanje, a od 1962. posvećuje se lumino-kinetičkim istraživanjima, tretirajući svjetlo kao autonoman umjetnički medij. Njegov razvojni put vodi od geometrijske apstrakcije prema kinetičkoj i svjetlosnoj umjetnosti te ga svrstava među pionire perceptivne i programirane umjetnosti u poslijeratnoj srednjoj Europi.
Među najranijim Srnecovim prostornim konstrukcijama, Prostorni modulator označava odlučan odmak od plošne slike. Smješteni unutar drvenog okvira, obojeni linearni elementi izbijaju u stvarni prostor i aktiviraju volumen umjesto da ga zatvaraju.
Djelo ne prikazuje prostor, nego ga aktivno konstruira. Linija, boja i praznina djeluju kao ravnopravne strukturne sastavnice. U kontekstu rane pedesete u Jugoslaviji rad je označio jasan raskid s figuralnom tradicijom i povezao Zagreb sa suvremenim međunarodnim konstruktivističkim eksperimentom.

Tekst: Marta Radman, kustosica Nacionalnog muzeja moderne umjetnosti © Nacionalni muzej moderne umjetnosti, Zagreb
Foto: Goran Vranić © Nacionalni muzej moderne umjetnosti, Zagreb