Anka Krizmanić
Karlovački most
1943.
ulje, platno
45,5 x 58,6 cm (67 x 81 cm)
inv. br. MG-1208

Anka Krizmanić (1896. – 1987.) kao najmlađa polaznica već s 14 godina pohađa privatnu slikarsku školu Tomislava Krizmana od 1910. do 1913. te izlaže s Grupom Medulić. S velikim talentom u crtačkim i grafičkim tehnikama pohađa od 1913. do 1917. godine Kunstgewerbeschule u Dresdenu u koji odlazi s majkom zahvaljujući stipendiji kraljevske zemaljske vlade dogovorene s Krizmanovom pomoći. Tamo se prvi put susreće s tehnikom litografije, modernim plesom i ekspresivnim slikarstvom.
Rad „Karlovački most“ iz 1943. godine vežemo za ratni period stvaranja od 1943. do 1944. godine gdje umjetnica provodi vrijeme s njemačkim slikarom Ludwigom Weningerom slikajući niz pejzaža u Karlovcu i okolici.
Na ovom radu vidimo utjecaj školovanja u Dresdenu, posebice učiteljice Margarete Junge koja ju je poticala da slika u pleneru. Zaokupljena doživljajima prirode, okreće se čistoj i čvrstoj strukturiranoj formi, donijevši magičan realizam u hrvatsku umjetnost – to su zavičajni krajolici u velikim formatima, obilježeni monumentalnim formama, jasnim konstrukcijama skladnih volumena te bogatim registrom modrozelenih tonova. Posebnost njezinog likovnog izričaja nalazi se u prikazu duha i ozračja mjesta kako ga je ona intimno doživljavala.
Sâma za sebe je rekla da je ‘stvorena samo za slikarstvo’ te je umjetnosti i stvaranju posvetila cijeli svoj život. Od 1946. do 1951. godine radi kao crtač na Medicinskom fakultetu, zahtjevan posao koji je sa sobom nosio manjak slobodnog vremena, ali što nije usporilo umjetnicu. Nastavila je stvarati s folklorom Lada te se kretala u uskom krugu umjetnika. Potpuni katalog radova koji je držala od 1908. godine zaključno ima upisano 5.761 radova 1971. godine.

Tekst: Stella Baki, kustosica / muzejska pedagoginja Nacionalnog muzeja moderne umjetnosti © Nacionalni muzej moderne umjetnosti, Zagreb

Foto: Goran Vranić © Nacionalni muzej moderne umjetnosti, Zagreb