Edo Murtić
Ožujak, 1978.
ulje na platnu
164 x 130 cm
MG-3321

Polazeći od redukcije stvarnosti pejzažima tijekom pedesetih godina na tragu lirske apstrakcije i tašizma, Edo Murtić (1921. – 2005.) početkom šezdesetih razvija prepoznatljiv apstraktni slikarski stil dinamične geste i intenzivnog kolorita kojim postaje najutjecajniji i najpoznatiji umjetnik visokog modernizma u socijalističkoj Jugoslaviji, s respektabilnom karijerom na međunarodnoj sceni. U SAD-u je ranih 50-ih upoznao Jacksona Pollocka, što je za njega značilo novu slikarsku slobodu. Za razliku od polokovskog prskajućeg automatizma akcijskog slikarstva, Murtić slika kolorističkom ekspresijom.
Slika „Ožujak“ predstavlja Murtićevu  visoko razvijenu inačicu apstraktnoga ekspresionizma krajem visoke moderne. Kolorističkom akcijom i izrazitom dijagonalnom kaligrafijom nastaje ekspresivna simfonija koju V. Maleković imenuje kolorističkom sarabandom – strastvenim španjolskim plesom u ¾ taktu.  Izrazita dramatičnost kompozicije naglašena je kontrapunktom između crnih dijagonalnih linija i prskajućih crvenih, narančastih i svijetlo i tamno modrih zgusnutih kolopleta rasprostranjenih ukošenom cjelinom kompozicije.
Murtić se školovao kod najvećih umjetnika svog vremena na akademijama u Zagrebu i Beogradu (P. Dobrović, Lj. Babić). Kao uvjereni socijalist bio je sudionik NOB-a, a kasnije kao istaknuti kulturni djelatnik pobornik demokratskih vrijednosti. Njegova karijera s izrazitim intenzitetom i utjecajem trajala je šezdeset godina, a nakon uzleta u figuraciju osamdesetih do smrti ostaje apstraktnim slikarom raznorodnog opusa.

Tekst: Željko Marciuš, muzejski savjetnik Nacionalnog muzeja moderne umjetnosti © Nacionalni muzej moderne umjetnosti, Zagreb
Foto: Goran Vranić © Nacionalni muzej moderne umjetnosti, Zagreb